ಯೋಗವಾಸಿಷ್ಠ 248 ಸಾಧುಸಂಗ ದಾರಿದೀಪ (2-16-9 ರಿಂದ 19)

                                             ಮೋಕ್ಷದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದಾದ ಸಾಧುಸಮಾಗಮದ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ರೀ ವಸಿಷ್ಠರು ತಮ್ಮ ಉಪದೇಶವನ್ನು

ಯೋಗವಾಸಿಷ್ಠ 246 ಸಂತೋಷ-ಸಮತೆಗಳಿಂದ ಶಾಂತಿ-ಕಾಂತಿಗಳು (2-15-8 ರಿಂದ 20)

                                              ಸಂತೋಷ ಅಥವಾ ಸಂತೃಪ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ರೀ ವಸಿಷ್ಠರು ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ

ಯೋಗವಾಸಿಷ್ಠ ೨೪೪ ’ವಿಚಾರ’ದಿಂದ ತತ್ವಜ್ಞಾನ, ಶಾಂತಿ (೨-೧೪-೪೭ ರಿಂದ ೫೪)

                               ಶ್ರೀವಸಿಷ್ಠರ ’ವಿಚಾರ’ವನ್ನು ಕುರಿತಾದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮನನ ಮಾಡುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಮೋಕ್ಷಪಟ್ಟಣದ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾದ್ವಾರಗಳು ಶಮ, ವಿಚಾರ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸಾಧು

ಯೋಗವಾಸಿಷ್ಠ -243 ಪರಮಾತ್ಮನ ವಿಚಾರ (2-14-39 ರಿಂದ 46)

                              ಶಮ, ವಿಚಾರ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸಾಧುಸಂಗಮ ಇವು ಮೋಕ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಾಯಗಳು. ಮುಮುಕ್ಷುವು (ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವನು) ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು

                               ವಿಚಾರದಿಂದ ಕೇವಲೀಭಾವ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಕೈವಲ್ಯ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ವಿಚಾರವು ಮುಂದುವರೆದು ಮನನವಾದಾಗ ಮತ್ತು ನಿದಿಧ್ಯಾಸನವಾದಾಗ ಮನಸ್ಸಿನ ಚಾಂಚಲ್ಯಕ್ಕೆ ಮೂಲಕಾರಣವಾದ

ಯೋಗವಾಸಿಷ್ಠ-240 ಅವಿಚಾರವೇ ದುರಾಚಾರದ ಮೂಲ (2-4-16ರಿಂದ 21)

                                    ವಿಚಾರವನ್ನು ಕುರಿತಾಗಿ ಶ್ರೀ ವಸಿಷ್ಠರು ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಚಾರ ಹೇಗಿರಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಮುಂದೆ ಅವರು ತಿಳಿಸಲಿಕ್ಕಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ

ಯೋಗವಾಸಿಷ್ಠ – ೨೩೮(೨,೧೪,೨-೧೦) ವಿಚಾರವೇ ಎಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗಳ ಶಕ್ತಿ

                                               ಮೋಕ್ಷದ ದ್ವಾರಪಾಲಕರಂತಿರುವ ಶಮ ವಿಚಾರ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸಾಧುಸಂಗಮ

ಯೋಗವಾಸಿಷ್ಠ – 237 ಐದು ವಿಚಾರಗಳು (2-14-1 ರಿಂದ 6)

                          ಮೋಕ್ಷವೆಂಬ ಪಟ್ಟಣದ ನಾಲ್ವರು ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಪೈಕಿ ಮೊದಲನೆಯದಾದ ಶಮವನ್ನು ಕುರಿತಾಗಿ ಹದಿಮೂರನೆಯ ಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರವೆಂಬ ಎರಡನೇ ದ್ವಾರಪಾಲನನ್ನು

ಯೋಗವಾಸಿಷ್ಠ – 235 (2-13-63 ರಿಂದ 73 ರ ವರೆಗೆ) ಶಮದ ಲಕ್ಷಣ-ಸಾಧನಗಳು

                       ಶಮ ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಮೋಕ್ಷಸಾಧನದ ಕುರಿತಾಗಿ ಶ್ರೀ ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಶಮ ಎಂದರೆ ಮನಸ್ಸಿನ ನಿಗ್ರಹ. ಮೋಕ್ಷವೆಂಬ ಪಟ್ಟಣದ ನಾಲ್ಕು ದ್ವಾರಪಾಲಕರಲ್ಲಿ ಶಮ ಮೊದಲನೆಯದು, ಅಂದರೆ

ಯೋಗವಾಸಿಷ್ಠ 234 ಶಮವೇ ನಿಜವಾದ ಸೌಂದರ್ಯ (02-13-56 ರಿಂದ 62)

                 ಮೋಕ್ಷವೆಂಬ ಪಟ್ಟಣದ ನಾಲ್ವರು ದ್ವಾರಪಾಲಕರನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳಲು ಶ್ರೀ ವಸಿಷ್ಠರು ಉಪಕ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಮ, ವಿಚಾರ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸಾಧುಸಂಗಮಗಳು ಮೋಕ್ಷದ ನಾಲ್ಕು  ದ್ವಾರಪಾಲಕರು. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲನೆಯದಾದ  ಶಮವನ್ನು ಕುರಿತಾಗಿ