ಪ್ರಿಯಂ ಬ್ರೂಯಾದಕೃಪಣಃ ಶೂರಃ ಸ್ಯಾದವಿಕತ್ಥನಃ | ದಾತಾ ನಾಪಾತ್ರವರ್ಷೀ ಸ್ಯಾತ್ ಪ್ರಗಲ್ಭ ಸ್ಯಾದನಿಷ್ಠುರಃ || -ಹಿತೋಪದೇಶ,ವಿಗ್ರಹ-೧೦೦ ದೀನನಲ್ಲದವನು ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಮಾತಾಡಬೇಕು; ಶೂರನು ಬಡಾಯಿ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು; ದಾನಿಯು ಅಯೋಗ್ಯ(ಅಪಾತ್ರ)ರಿಗೆ ದಾನಮಾಡಬಾರದು; ಪಂಡಿತನು ನಿಷ್ಠುರನಾಗಿರಬಾರದು. (ಸಂಗ್ರಹ: ಶ್ರೀ ಸ್ವರ್ಣವಲ್ಲೀ ಭಕ್ತವೃಂದ)

ಪ್ರಾಜ್ಞೋಪಿ ಜಲ್ಪತಾಂ ಪುಂಸಾಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಾಚಃ ಶುಭಾಶುಭಾಃ | ಗುಣವದ್ವಾಕ್ಯಮಾದತ್ತೇ ಹಂಸಕ್ಷೀರಮಿವಾಂಭಸಃ || -ಸುಭಾಷಿತಸುಧಾನಿಧಿ ಪ್ರಾಜ್ಞನಾದವನು ವಾಚಾಳಿ ಮನುಷ್ಯರ ಒಳ್ಳೆಯ ಹಾಗೂ ಕೆಟ್ಟ ಮಾತುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೇಳಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣವುಳ್ಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹಂಸವು ನೀರಿನಿಂದ ಹಾಲನ್ನು ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ , ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಯಥಾ ದೃಷ್ಟಿಃ ಶರೀರಸ್ಯ ನಿತ್ಯಮೇವ ಪ್ರವರ್ತತೇ | ತಥಾ ನರೇಂದ್ರೋ ರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಪ್ರಭವಃ ಸತ್ಯಧರ್ಮಯೋಃ ||  ರಾಮಾಯಣ, ಅಯೋಧ್ಯಾ,-೬೭-೩೩ ದೇಹಕ್ಕೆ ಕಣ್ಣಿರುವಂತೆ ರಾಜನು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕಣ್ಣಾಗಿ ಹಿತಾಹಿತಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಸತ್ಯಧರ್ಮಗಳಿಗೆ ಅವನು ಮೂಲಕಾರಣ. (ಸಂಗ್ರಹ: ಶ್ರೀವ್ಯಾಸ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಬೆಂಗಳೂರು)

ಅರ್ಥಾನಾಮಾರ್ಜನೇ ದುಃಖಂ ಅರ್ಜಿತಾನಾಂ ಚ ರಕ್ಷಣೇ | ಆಯೇ ದುಃಖಂ ವ್ಯಯೇ ದುಃಖಂ ಧಿಗರ್ಥಾಃ ಕಷ್ಟಸಂಶ್ರಯಾಃ || -ಪಂಚತಂತ್ರ, ಮಿತ್ರಭೇದ-೧೭೪ ಹಣದ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ದುಃಖ; ಸಂಪಾದಿಸಿರುವುದರ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ದುಃಖವೇ. ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ದುಃಖ, ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿಯೂ ದುಃಖ. ಯಾವಾಗಲೂ ಕಷ್ಟ(ದುಃಖ)ಗಳಿಂದಲೇ ಕೂಡಿರುವ ಈ ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕೆ

ವ್ಯಾಧೇಸ್ತತ್ವಪರಿಜ್ಞಾನಂ ವೇದನಾಯಾಶ್ಚ ನಿಗ್ರಹಃ | ಏತದ್ವೈದ್ಯಸ್ಯ ವೈದ್ಯತ್ವಂ ನ ವೈದ್ಯ ಪ್ರಭುರಾಯಷಃ || -ಸಮಯೋಚಿತಪದ್ಯಮಾಲಿಕಾ ವ್ಯಾಧಿಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿಯುವುದು , ರೋಗಿಗೆ ಆಗುವ ಯಾತನೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದು-  ಇವು ವೈದ್ಯನ ವೈದ್ಯತ್ವ {ವೈದ್ಯನ ಕರ್ತವ್ಯ}. ಅಂದಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ವೈದ್ಯನೇ ಆಯುಸ್ಸಿಗೆ ಸ್ವಾಮಿಯಲ್ಲ –

ಲೋಕಯಾತ್ರಾರ್ಥಮೇವೇಹ ಧರ್ಮಸ್ಯ ನಿಯಮಃ ಕೃತಃ | ಉಭಯತ್ರ ಸುಖೋದರ್ಕಃ ಇಹ ಚೈವ ಪರತ್ರ ಚ || -ಮಹಾಭಾರತ. ಧರ್ಮದ ನಿಯಮವನ್ನು ನಿಗದಿ ಮಾಡಿರುವುದು ಲೋಕಯಾತ್ರೆಯು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಯಲೆಂದೇ.  ಧರ್ಮದ ನಿಯಮದಿಂದ {ನಿಯಮಪಾಲನೆಯಿಂದ} ಇಹ,  ಪರ ಎರಡೂ ಕಡೆಯೂ ಸುಖವಿದೆ. (ಸಂಗ್ರಹ: ಶ್ರೀ

ಅಹೋ ತಮ ಇವೇದಂ ಸ್ಯಾತ್ ನ ಪ್ರಜ್ಞಾಯೇತ ಕಿಂಚನ | ರಾಜಾ ಚೇನ್ನ ಭವೇಲ್ಲೋಕೇ ವಿಭಜನ್ ಸಾಧ್ವಸಾಧುನೀ || ರಾಮಾಯಣ, ಅಯೋಧ್ಯಾ, ೬೭-೩೬ ಸರಿತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸದ(ಗ್ರಹಿಸದ) ರಾಜನು ಲೋಕದಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ , ಯಾವದು ಏನೂ ತಿಳಿಯದೇ ಹೋದೀತು! ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಕತ್ತಲೆಯೇ 

ಯಥಾ ಹಿ ರಶ್ಮಯೋsಶ್ವಸ್ಯ ದ್ವಿರದಸ್ಯಾಂಕುಶೋ ಯಥಾ | ನರೇಂದ್ರಧರ್ಮೋ ಲೋಕಸ್ಯ  ತಥಾ ಪ್ರಗ್ರಹಣಂ ಸ್ಮೃತಮ್ || ಮಹಾಭಾರತ, ಶಾಂತಿ, ೫೬-೫ ಕುದುರೆಗೆ ಲಗಾಮು ಹೇಗೋ , ಆನೆಗೆ ಅಂಕುಶವು ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ ರಾಜಧರ್ಮವು ಲೋಕವನ್ನು ಹತೋಟಿಗೊಳಿಸುವ (ಲೋಕವು=ಪ್ರಜೆಗಳು ಸರಿದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ)

ಯತ್ರ ಸ್ತ್ರೀ ಯತ್ರ ಕಿತವೋ ಬಾಲೋ ಯತ್ರಾನುಶಾಸಿತಾ| ಮಜ್ಜಂತಿ ತೇsಶಾ ರಾಜನ್ ನದ್ಯಾಮಶ್ಮಪ್ಲವಾ ಇವ|| ಮಹಾಭಾರತ, ಉದ್ಯೋಗ, ೩೮-೪೩ ಧರ್ಮರಾಯ, ಎಲ್ಲಿ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದ ಮಹಿಳೆ ಅಥವಾ ಚಾಡಿಕೋರ ಅಥವಾ ಬಾಲಕನು ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವರೋ ಆವಾಗ ಅಲ್ಲಿರುವ ಜನರು ಪರಾಧೀನರಾಗಿ

ತ್ವದ್ಯಾತ್ರಯಾ ವ್ಯಾಪಕತಾ ಹತಾ ತೇ| ಸ್ತುತ್ಯಾ ಮಯಾ ವಾಕ್ಪರತಾ ಹತಾ ತೇ| ಧ್ಯಾನೇನ ಚೇತಃಪರತಾ ಹತಾ ತೇ| ಕ್ಷಮಸ್ವ ನಿತ್ಯಂ ತ್ರಿವಿಧಾಪರಾಧಮ್|| ನಿನ್ನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಮಾಡಿದ ಯಾತ್ರೆಯಿಂದ ನಿನ್ನ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕತ್ವವು ನನ್ನಿಂದ ನಾಶವಾಯಿತು.(ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ.) ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ತೊಡಗಿದೆ. ಆವಾಗ ನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿ